Posiadając wieloletnie doświadczenie w pracy psychologa szkolnego, obserwowałam na co dzień, jak wczesne lata szkolne kształtują postawy, umiejętności społeczne i relacje międzyludzkie małych dzieci. Miałam okazję pracować na najróżniejszych materiałach w wielu klasach, z różnymi potrzebami. Dzięki temu mogłam zaobserwować jakie formy ćwiczeń są najbardziej skuteczne, które wzbudzają najwięcej entuzjazmu wśród dzieci, też takie, które angażują uwagę i wzmacniają chęć udziału w zajęciach.
Opierając się na tym doświadczeniu – przygotowane przeze mnie scenariusze zajęć są kompleksowym zestawem ćwiczeń mających na celu wspierać nauczycieli w ochronie zdrowia psychicznego dzieci. Udostępniane już teraz trzy pierwsze moduły: Uważność, Samoocena i Poczucie Sprawczości oraz Neuroróżnorodność, odpowiadają na kluczowe potrzeby uczniów klas I–III: regulację emocji, budowanie poczucia własnej wartości i zrozumienie różnic w funkcjonowaniu poznawczym.
Bazując na mojej praktyce zawodowej w pracy z dziećmi w szkole, przedstawiam, dlaczego warto sięgnąć po te materiały i jakie konkretne korzyści mogą przynieść uczniom.
Moduł „Uważność”
Uważność w pracy z najmłodszymi to moduł zawierający pięć scenariuszy lekcji z ćwiczeniami, które uczą dzieci zatrzymywania uwagi na chwili obecnej
i odkrywania magii szczegółów. Znajdują się tu też elementy relaksacji, uważnego oddechu, higieny snu czy samoregulacji. Praktyka uważności jest gwarantem lepszego radzenia sobie ze stresem, redukcją lęku i napięcia oraz regulacji emocji. Uważność wspiera rozwój funkcji wykonawczych, takich jak planowanie i kontrola impulsów, co ułatwia pracę grupową i samodzielne uczenie się. Nabywanie tych umiejętności na wczesnym etapie daje długofalowe korzyści dla zdrowia psychicznego i adaptacji szkolnej.
Korzyści dla klasy:
- Zwiększona koncentracja i lepsze wyniki w zadaniach szkolnych.
- Poprawa samoregulacji emocji i redukcja reakcji impulsywnych.
Radzenie sobie ze stresem i zmniejszenie napięcia i lęku
Moduł „Samoocena i poczucie sprawczości”
Praca nad samooceną w klasach I–III sprzyja budowaniu realistycznego i pozytywnego obrazu siebie, co ma kluczowe znaczenie dla motywacji do nauki i aktywności społecznej dziecka. Kolejne 5 scenariuszy lekcji, skoncentrowane jest wokół wzmacniania poczucia własnej wartości u dzieci, co pomaga im podejmować wyzwania, traktować trudności jako część procesu uczenia się oraz obserwowania swoich mocnych i słabych stron. Adekwatne poczucie własnej wartości wpływa na jakość relacji rówieśniczych, rozwija odporność psychiczną, sprzyja przyjmowaniu odpowiedzialności za własne działania
i zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń nastroju i lękowych w późniejszych latach szkolnych.
Korzyści dla klasy:
- Radzenie sobie z wyzwaniami i nowymi zadaniami
- Poczucie sprawczości i wpływu na swoje decyzje i zachowania
- Odporność psychiczna i pozytywne nastawienie do otaczającego świata
Moduł „Neuroróżnorodność”
Kolejne 5 scenariuszy to edukacja na temat neuroróżnorodności. Celem prowadzenia takich zajęć w młodszych klasach jest budowanie kultury akceptacji wobec różnic w sposobie myślenia, uczenia się i zachowania w różnych sytuacjach społecznych. Otwartość na neuroróżnorodność sprzyja także lepszej współpracy między nauczycielami, rodzicami i specjalistami, ponieważ rozmowa o różnych potrzebach dzieci staje się bardziej konkretna i otwarta. Uczniowie podczas zajęć wzmacniają postawy empatii, poszerzają wiedzę na temat człowieka, a dzięki temu tworzą grupę uczniów o bardziej inkluzywnej strukturze z większym poczuciem przynależności do klasy. W dłuższej perspektywie promowanie neuroróżnorodności zmniejsza ryzyko wykluczenia edukacyjnego i społecznego uczniów z trudnościami.
Korzyści dla klasy:
- Wzrost inkluzywności klasy i zmniejszenie stygmatyzacji uczniów z trudnościami.
- Rozwój postaw empatii i tolerancji
- Wzmocnienie postaw przynależności do grupy.
Te trzy moduły — Uważność, Samoocena i Poczucie Skutecności oraz Neuroróżnorodność — są narzędziami praktycznymi, opracowanymi z myślą o realiach pracy w klasach I–III. Pochylenie się nad zdrowiem psychicznym małych dzieci przynosi wymierne korzyści. Zdrowe dzieci to zdrowi dorośli. Inwestowanie w dobrostan nigdy nie jest czasem zmarnowanym. To jeden z największych kapitałów jakie mogą dostać dzieci na start w edukacji szkolnej. Zachęcam nauczycieli do sięgnięcia po przygotowane przez nas gotowe scenariusze — sięganie do nich regularnie może być katalizatorem pozytywnych zmian w każdej klasie.
