10 książek i 5 podcastów dla nauczycieli na wakacje 2025 - rekomendacje psycholożki

Wakacje to idealny czas na czytanie i słuchanie inspirujących treści – ale które książki i podcasty wybrać? Martyna Hnatyszyn, psycholożka i ambasadorka FitSchool, przygotowała listę 15 pozycji, które pomogą Ci się zregenerować, zainspirować i przygotować na nowy rok szkolny.

W nowym artykule z serii „FitSchool na spokojnie” znajdziesz starannie dobrane rekomendacje książek dla nauczycieli i podcasty wspierające rozwój osobisty. To nie przypadkowa lista – każda pozycja została wybrana z myślą o specyficznych potrzebach i wyzwaniach, z jakimi mierzą się nauczyciele w codziennej pracy.

Spis treści:

Podcasty o zdrowiu psychicznym i rozwoju (5 pozycji)

1. Podcast Strefa Psyche – Uniwersytet SWPS

Rzetelna wiedza psychologiczna prosto od specjalistów z Uniwersytetu SWPS. Odcinki obejmują tematy z różnych dziedzin – psychologii edukacji, wychowania, odporności psychicznej, relacji, a także neuroinformatyki. Każdy nauczyciel znajdzie tu solidną dawkę merytorycznej wiedzy, która pomoże w lepszym rozumieniu procesów uczenia się i zdrowia psychicznego uczniów.

Gdzie słuchać: Spotify, Apple Podcasts, strona SWPS

2. Podcast Sznurowadła Myśli - Kama Wojtkiewicz

Skupia się na tematach związanych z rozwojem osobistym nauczycieli, psychologią, samopoznaniem i kulturą. Są rozmowy z gośćmi i odcinki solo z autorką Kamą Wojtkiewicz. W dyskusjach poruszane są kwestie emocji, relacji międzyludzkich, radzenia sobie ze stresem oraz technik poprawiających samopoczucie i odporność psychiczną. Podcast zachęca do refleksji i rozwoju, dostarczając narzędzi do lepszego funkcjonowania w życiu zawodowym i prywatnym.

Gdzie słuchać: Spotify, Apple Podcasts, YouTube

3. Wojsiat Ogólnie – dr Asia Wojsiat

Dr Asia Wojsiat, naukowczyni i edukatorka z zakresu neurobiologii, prowadzi rozmowy ze specjalistami z różnych dziedzin nauki i zdrowia. Ogromna dawka rzetelnej wiedzy – mózg, medycyna stylu życia, zdrowie kobiety, otyłość, adaptogeny, emocje i miłość. Odcinki raczej z tych dłuższych, angażujące i wymagające skupienia. Warto robić notatki. Sporo książkowych polecajek i kont na social media zaproszonych gości.

Gdzie słuchać: Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts (wyszukaj „Wojsiat Ogólnie”)

4. Chodź na słówko

Medytacje na dobry sen, wyciszenie, stany lękowe i obniżony nastrój. Kojący głos prowadzącego przynosi ulgę w natłoku myśli i poszukiwaniu wewnętrznego spokoju. Jako profilaktyka, ale i SOS w sytuacji silnego niepokoju i stresu. Szczególnie przydatny dla nauczycieli doświadczających wypalenia zawodowego. Warto znać i zaglądać.

Gdzie słuchać: Spotify, Apple Podcasts, YouTube (wyszukaj „Chodź na słówko medytacje”)

5. Podcast o dobrym życiu – K3 – Dariusz Bugalski

Tytuł podcastu mówi sam przez się. Były dziennikarz radiowej trójki prowadzi rozmowy poruszając się w obszarze duchowości, filozoficznych aspektów życia – o istnieniu, zdrowia psychicznego czy empatii. Szczególnie dobrze słucha się stojąc w korku. Do popołudniowej herbaty też.

Gdzie słuchać: Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts (wyszukaj „Dariusz Bugalski K3”)

Książki o psychologii i relacjach (5 pozycji)

1. Mindset. Nowa psychologia sukcesu - Carol Dweck

Przełomowa książka o tym, jak nasze przekonania kształtują nasze możliwości. Dweck przedstawia różnicę między stałym a rozwijającym się nastawieniem umysłu. Dla nauczycieli pracujących z dziećmi to nieoceniona wiedza o tym, jak motywować uczniów do rozwoju, a nie tylko do osiągania dobrych ocen. Pokazuje, jak pochwały za inteligencję mogą szkodzić, a jak wzmacniać wysiłek i proces uczenia się.

2. Dyscyplina pozytywna - Jane Nelsen

Praktyczny przewodnik po wychowaniu opartym na szacunku i współpracy zamiast na karach i nagrodach. Nelsen przedstawia techniki, które pomagają dzieciom rozwijać samodyscyplinę, odpowiedzialność i umiejętności rozwiązywania problemów. Dla nauczycieli to skarb wiedzy o pozytywnym zarządzaniu klasą i budowaniu zdrowych relacji z uczniami.

3. Inteligencja emocjonalna - Daniel Goleman

Klasyczna już pozycja o znaczeniu inteligencji emocjonalnej w edukacji. Goleman wyjaśnia, dlaczego umiejętność rozpoznawania i zarządzania emocjami może być ważniejsza niż tradycyjnie rozumiany iloraz inteligencji. Dla nauczycieli to źródło wiedzy o tym, jak wspierać rozwój emocjonalny uczniów i dbać o własne zdrowie psychiczne w pracy z dziećmi.

4. Jak rozmawiać, żeby dzieci nas słuchały i jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły - Adele Faber, Elaine Mazlish

Przewodnik po skutecznej komunikacji z dziećmi. Autorki przedstawiają konkretne techniki prowadzenia rozmów, które budują więź i zaufanie. Książka pełna jest praktycznych przykładów i dialogów, które można bezpośrednio zastosować w pracy nauczyciela. Szczególnie przydatna w trudnych sytuacjach wychowawczych.

5. Niewidzialne dziewczynki - Rachel Simmons

Książka o ukrytych formach agresji wśród dziewcząt i o tym, jak dorośli mogą pomóc dziewczętom w radzeniu sobie z trudnymi relacjami rówieśniczymi. Simmons pokazuje, jak wspierać samoocenę uczniów i pomagać im w budowaniu zdrowych relacji. Nieoceniona dla nauczycieli pracujących z nastolatkami.

Biografie i historie inspirujące (3 książki)

1. Rajskie ptaki. Włosi, którzy podbili świat - Maciej Brzozowski

Autentyczne historie charyzmatycznych, przystojnych, wpływowych Włochów. Politycy, aktorzy, artyści, geniusze. To inspirująca lektura, która zachęca do docenienia wkładu Włochów w rozwój cywilizacji i sztuki na przestrzeni wieków. Miłośnicy włoskiej kultury i historii będą zachwyceni. Lektura idealna na lato.

2. Przyjaciele, kochankowie i ta Wielka Straszna Rzecz - Matthew Perry

Lektura raczej z tych cięższych. Aktor otwarcie opowiada o swoich zmaganiach z uzależnieniem i ciemną stroną sławy. W szczerych wspomnieniach dzieli się nie tylko blaskiem show-biznesu, ale i bolesnymi próbami powrotu do zdrowia. Książka to opis cierpienia człowieka, który oddałby wszystko za zdrowie i uwolnienie się od wyniszczającej siły uzależnienia. Pozwala na zmianę perspektywy myślenia o uzależnieniach.

3. Moje życie z Simoną Kossak - Lech Wilczek

Simona Kossak była wybitną polską ekolożką, przyrodniczką, jedną z pionierek ochrony środowiska w Polsce, angażującą się w działania na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej. Jej działalność przyczyniła się do rozwoju ekologicznej świadomości w Polsce. Autor, Lech Wilczek, pokazuje ich wspólne życie, na kartach książki z ponad 460 zdjęciami. Kojąca lektura o bliskości człowieka z naturą.

Książki o mindfulness i uważności (2 pozycje)

1. Mindfulness dla zdrowia. Jak radzić sobie z bólem, stresem i zmęczeniem - Danny Penman, Vidyamala Burch

Praktyczna lektura, która pokazuje, jak techniki uważności dla nauczycieli mogą pomóc w poprawie jakości życia osób borykających się z chronicznym bólem, stresem i zmęczeniem. Autorzy w przystępny sposób prezentują zagadnienia związane ze zdrowiem i uważnością, a liczne ćwiczenia do samodzielnego wykonania pozwalają na praktyczne wykorzystanie zdobytej wiedzy. Lektura książki może pomóc odnaleźć wewnętrzny spokój i poprawić zdrowie i samopoczucie mimo napotykanych trudności dnia codziennego.

2. Money Mindfulness. Jak zarabiać, wydawać i oszczędzać? - Cristina Benito

To przewodnik po świecie pieniędzy, inwestycji, zarobków, który zachęca do świadomego podejścia do swoich finansów. Autorka prezentuje techniki uważności, które pomagają zbudować zdrową relację z pieniędzmi – niezależnie od kwot, które się posiada. Książka jest napisana w przystępny sposób, oferując konkretne ćwiczenia i wskazówki, które można łatwo wdrożyć w codzienne życie. To nie poradnik o tym jak oszczędzać pieniądze, ale w jaki sposób o nich myśleć. Każdy powinien przeczytać tę książkę, jeśli poszukuje odpowiedzi na odwieczne pytanie czy pieniądze dają szczęście.

Jak znaleźć czas na czytanie w wakacje?

Znalezienie czasu i chęci na czytanie podczas wakacji może wydawać się trudne, szczególnie dla nauczycieli regenerujących się po roku szkolnym. Przez cały rok szkolny angażują się w różnorodne obowiązki aktywizujące i obciążające funkcje poznawcze – pamięć i uwagę. Jednakże, przyjemność z lektury w okresie letnim może być wzmocniona poprzez wybór książek, które dobrze współgrają z obecnymi potrzebami czy zainteresowaniami.

Praktyczne wskazówki na czytanie w wakacje:

Na półce na pewno czekają w kolejce książki odkładane na później, „gdy będzie czas”. A jeśli potrzeba jest sięgnięcia po coś zupełnie nowego – przygotowaliśmy listę ciekawych propozycji.

Największą trudnością zdaje się zazwyczaj brak czasu na oddanie się lekturze. Może w natłoku innych aktywności zaplanowanych na lato ciężko jest wygospodarować czas na całodniowe czytanie całych tomów książek. Niemniej, każda aktywność podzielona na małe części jest do zrobienia.

Czytanie rozwija również umiejętności krytycznego myślenia, poszerza wiedzę i wpływa na poprawę koncentracji, co jest szczególnie ważne w dynamicznym środowisku edukacyjnym. Ponadto, poszerza słownictwo, poprawia zdolności komunikacyjne i wspomaga rozwój empatii, co przekłada się na lepsze relacje interpersonalne.

Darmowe audiobooki i podcasty - gdzie szukać?

Darmowe audiobooki i podcasty związane z dobrostanem nauczycieli można znaleźć na kilku popularnych platformach i stronach internetowych:

Biblioteki cyfrowe:

Platformy podcastowe:

Wszystkie te źródła umożliwiają dostęp do wartościowych treści bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów, co jest ogromnym ułatwieniem dla nauczycieli dbających o rozwój osobisty.

Najczęstsze pytania o czytanie dla nauczycieli

Ile książek powinien przeczytać nauczyciel w wakacje?

Nie ma ustalonej liczby – najważniejsza jest jakość, nie ilość. Nawet jedna dobrze wybrana książka może przynieść więcej korzyści niż kilka przeczytanych pobieżnie. Regeneracja nauczyciela w wakacje powinna być przyjemnością, nie obowiązkiem.

Jakie książki najlepiej wybierać na wakacje?

Wybieraj te, które naprawdę Cię interesują. Mogą to być pozycje rozwijające zawodowo, ale równie dobrze literatura piękna czy biografie. Ważne, żeby czytanie przynosiło radość i odpoczynek mentalny.

Czy podcasty mogą zastąpić czytanie książek?

Podcasty to doskonałe uzupełnienie, nie zastąpienie książek. Można ich słuchać podczas spacerów, podróży czy prac domowych. Podcasty dla nauczycieli często oferują aktualne informacje i praktyczne wskazówki w skondensowanej formie.

Jak motywować się do czytania po trudnym roku szkolnym?

Zacznij od książek lekkich i przyjemnych. Nie musisz od razu sięgać po ciężką literaturę fachową. Czasem najlepszą motywacją jest dobra powieść czy inspirująca biografia, która przywróci radość z czytania.

💚 Nie musisz przeczytać wszystkiego na raz

Pamiętaj – to nie wyścig. Wakacje to czas na odpoczynek i regenerację. Jeśli książka Ci nie służy, możesz ją odłożyć. Najważniejsze, że dajesz sobie przestrzeń na rozwój i odpoczynek.

🔗 Więcej inspiracji z serii "FitSchool na spokojnie"

Sprawdź inne artykuły:

• „Wypalenie zawodowe nauczyciela – jak odpocząć w wakacje?”
• „7 letnich nawyków dla zdrowia psychicznego nauczyciela”

📱 Śledź nas w social mediach:
Instagram: @_fit_school | Facebook: FitSchool
💚 Dołącz do serii „FitSchool na spokojnie” – więcej praktycznych porad dla nauczycieli już czeka!